Wat is myopie?

Bijziendheid, ook wel myopie genoemd, is een afwijking van het oog waarbij een minbril nodig is om scherp te zien. Dit komt doordat de oogbol aan de achterkant te lang is. We kunnen de dingen om ons heen zien doordat het licht dat erop schijnt, wordt teruggekaatst en in onze ogen terecht komt. Om scherp te kunnen zien moeten deze invallende lichtstralen precies samenkomen op de binnenbekleding van het oog, het netvlies. De ooglens zorgt ervoor dat lichtstralen samenvallen op dit brandpunt. Bij mensen met myopie ligt het brandpunt voor het netvlies en ontstaat een onscherp beeld. Het is mogelijk om het brandpunt van de lichtstralen weer op het netvlies te laten vallen, zodat het beeld weer scherp wordt. Dat kan met een bril of contactlenzen.

Myopie is niet altijd onschuldig. Bij sterke myopie, met een brilsterkte van -6 of hoger, kan de oogaslengte zo lang worden dat dit in de loop van het leven tot oogziekten leidt. Eén op de drie mensen met hoge myopie zullen uiteindelijk slechtziend worden. Het is dus erg belangrijk om dit te voorkomen. Myopie is in de laatste jaren fors toegenomen in veel delen van de wereld. Vooral in Azië is het een groot probleem. In de jaren 60 was 10-20% van de jongeren in China myoop. Dat is nu gestegen tot 90% van de jongeren. In Europa volgen we deze trend: hier is nu 50% van de twintigjarigen bijziend.

Oorzaken van myopie

Bij myopie is het oog langwerpiger gegroeid dan de bedoeling is. Die groei gebeurt voornamelijk in de kinderleeftijd en jeugd. Waardoor het oog te hard groeit is nog niet duidelijk. Het lijkt erop dat een gebrek aan invallend licht een reeks veranderingen veroorzaakt in het netvlies, waardoor het oog aan de achterkant langer wordt. Uit onderzoek blijkt dat zowel erfelijke factoren als de leefstijl hierbij een grote rol spelen.

  • Leefstijlfactoren
    Een van de oorzaken van de recente stijging van myopie in jongeren is de veranderde leefstijl. Kinderen spelen minder lang buiten dan vroeger. In plaats daarvan zitten ze vaker binnen op hun smartphone, tablet of computerscherm. Onderzoek laat zien dat mensen die in hun jeugd veel lezen of naar digitale schermen kijken een grotere kans hebben om myoop te worden. Mede hierdoor is een hoog opleidingsniveau een bekende risicofactor voor het ontstaan van myopie.
  • Erfelijke factoren
    Myopie is sterk erfelijk bepaald. Kinderen met myopie hebben vaak ouders met myopie en eeneiige tweelingen hebben vaak dezelfde brilsterkte. Er spelen meer dan 150 genetische varianten een rol bij de ontwikkeling van myopie. Daarvan heeft iedereen er wel een paar. Hoe meer van deze 'myopiegenen' je hebt, hoe groter de kans dat je bijziend bent. Sterker nog, als je veel risicogenen hebt, kan het risico op myopie wel 40x toenemen. Hoe al deze genetische variaties bijdragen aan myopie is nog niet bekend. Het Erasmus MC doet veel onderzoek hiernaar, om daar meer inzicht in te krijgen.
  • Beschermend daglicht
    Gelukkig is er ook een beschermende factor. Veel studies hebben aangetoond dat buiten in het daglicht zijn de uitzonderlijke groei van het oog tegengaat. Buiten is er 15x meer licht dan binnen. Overvloedig licht zorgt ervoor dat het netvlies een stofje aanmaakt, dopamine, dat de groei afremt. Het grootste effect wordt bereikt als kinderen meer dan 2 uur per dag worden blootgesteld aan daglicht. Dat is aanzienlijk langer dan de tijd die kinderen in Nederland gemiddeld buiten zijn.

Complicaties

Myopie is niet altijd onschuldig. Hoewel de groei van het oog plaatsvindt tijdens de kinderleeftijd en jeugd, kunnen complicaties ontstaan op oudere leeftijd. De complicaties treden vooral op bij mensen met een hoge myopie (brilsterkte -6 of meer) die een aanzienlijk lang oog (26 mm of meer i.p.v. de normale 23 mm) hebben.

De complicaties van myopie kunnen voorkomen op verschillende plekken in het oog:

  • De gele vlek (maculadegeneratie)
  • Het vaatvlies onder het netvlies (subretinale neovascularisatie)
  • Het netvlies (netvliesloslating)
  • Zenuwvezellaag (glaucoom)
  • Lens (cataract)

De complicaties van hoge myopie zijn niet allemaal goed te behandelen. Vooral de myope (droge) maculadegeneratie is een grote oorzaak van blijvende slechtziendheid. Uit studie van Erasmus MC is gebleken dat 1 op de 3 hoogmyopen in de loop van het leven zo slechtziend wordt dat hij/zij niet meer kan lezen, zelfs niet met een bril op. Dan is de gezichtsscherpte gezakt tot onder de 30% aan beide ogen. Dat is natuurlijk een groot probleem. Daarom is het nodig meer te weten over het ontstaan van myopie en het voorkómen ervan.

Behandeling

Er wordt nog volop onderzoek gedaan om te achterhalen hoe we voortschrijdende myopie moeten behandelen. Bij een kind dat risico loopt om op volwassen leeftijd hoog myoop te worden, is het noodzakelijk om de ontwikkeling van myopie af te remmen.

Wat niet werkt:

  • Ondercorrectie van myopie
  • Harde contactlenzen
  • Bifocale en multifocale brillen

Wat kan je zelf doen:
Houd je aan de 20-20-2 regel. Dus, richt na 20 minuten dichtbijwerk je blik tenminste 20 seconden op een punt in de verte. Zorg dat je minstens 2 uur buiten bent, in het daglicht. Aan je genen kun je niet zoveel veranderen, maar gelukkig blijkt uit onderzoek dat je met je leefstijl het erfelijke risico op myopie flink kunt beïnvloeden. Voor kinderen van wie beide ouders myoop zijn, is het extra belangrijk om de 20-20-2 regel goed na te leven.

Literatuur & Media

  • Klik hier voor een artikel in 'De Opticien' over de Dominoz studie.
  • Bekijk hier een video van 'Het Klokhuis' over Bijziendheid.

  

Website door InterXL